វិទ្យុអាស៊ីសេរី

Friday, January 7, 2011

៧មករា ជាថ្ងៃវៀតណាមឈ្លានពាន

ដោយ តាំង សារ៉ាដា
2011-01-07

ក្រុមអ្នកស្រាវជ្រាវអំពីប្រវត្តិសាស្ត្រកម្ពុជាមួយចំនួន មានទស្សនៈថា រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាចាប់ពីថ្ងៃទី៧ ខែមករា ឆ្នាំ១៩៧៩ រហូតដល់ឆ្នាំ១៩៩៣ គឺជារដ្ឋាភិបាលខុសច្បាប់ ហើយរាល់សន្ធិសញ្ញា ឬកិច្ចព្រមព្រៀងទាំងឡាយណា ដែលធ្វើឡើងរវាងកម្ពុជា និងបរទេសក្នុងរយៈពេលនោះ គឺជាការខុសច្បាប់ទាំងអស់។

លោកបណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ ដែលជាអ្នកឃ្លាំមើលអំពីស្ថានការណ៍របស់កម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថារដ្ឋាភិបាលនៃរបបសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា ក្នុងកំឡុងទសវត្សរ៍ទី៨០ គ្រាន់ជាភាគីមួយក្នុងចំណោមភាគីធំៗ ចំនួន៤ នៅក្រោយរបបខ្មែរក្រហម។ ភាគីទាំងបួននោះរួមមាន ភាគីកម្ពុជាប្រជាធិបតេយ្យរបស់ខ្មែរក្រហម ភាគីរណសិរ្សរំដោះប្រជាជាតិខ្មែររបស់សម្ដេច សឺន សាន ភាគីហ៊្វុនស៊ីនប៉ិចរបស់ព្រះបាទនរោត្តម សីហនុ និងភាគីរដ្ឋកម្ពុជារបស់លោក ហ៊ុន សែន។

អតីតប្រធានចលនានិស្សិតដើម្បីលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យ លោក អ៊ុំ សំអាន មានប្រសាសន៍ថា សន្ធិសញ្ញាដែលកម្ពុជាមានចុះកិច្ចព្រមព្រៀងជាមួយវៀតណាម ក្នុងកំឡុងការគ្រប់គ្រងរបស់វៀតណាម កាលពីទសវត្សទី៨០ នោះ រួមមានសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩៧៩ ១៩៨២ ១៩៨៣ និងសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩៨៥។

លោក អ៊ុំ សំអាន មានប្រសាសន៍បន្តថា សន្ធិសញ្ញាទាំងនេះបានធ្វើឲ្យបាត់បង់ទឹកដីកម្ពុជារាប់ពាន់គីឡូម៉ែត្រក្រឡាទៅប្រទេសវៀតណាម។

សន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩៧៩ ស្ដីពីសន្តិភាពមិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការរយៈពេល ២៥ឆ្នាំ និងបន្តជាស្វ័យប្រវត្តិរយៈពេល ១០ឆ្នាំម្ដង ដែលចុះកិច្ចព្រមព្រៀងនៅថ្ងៃទី១៨ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ១៩៧៩ រវាងលោក ហេង សំរិន ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាប្រជាមានិតកម្ពុជា ជាមួយលោក ផាំ វ៉ាន់ ដុង (Pham Van Dong) នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសវៀតណាម។

សន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩៨២ ស្ដីពីតំបន់ទឹកប្រវត្តិសាស្ត្រ ដែលធ្វើឡើងនៅថ្ងៃទី៧ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៨២ រវាងលោក ហ៊ុន សែន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ជាមួយលោក ង្វៀង កឺថាច់ (Nguyen Co Thach) រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសវៀតណាម។ តាមរយៈសន្ធិសញ្ញានេះ ភាគីវៀតណាមបានកាត់យកដែនសមុទ្ររបស់កម្ពុជាទំហំ ១ម៉ឺនគីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដើម្បីគ្រប់គ្រងរួមគ្នា។

ចំណែកសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩៨៣ វិញ ស្ដីពីគោលការណ៍ដើម្បីដោះស្រាយព្រំដែន និងកិច្ចព្រមព្រៀងស្ដីពីលក្ខន្តិកៈព្រំដែន ដែលបង្កើតឡើងនៅថ្ងៃទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ១៩៨៣ រវាងលោក ហ៊ុន សែន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ជាមួយលោក ង្វៀង កឺថាច់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសវៀតណាម។ សន្ធិសញ្ញានេះ ធ្វើឡើងដើម្បីគូសព្រំដែនថ្មីមួយផ្សេងទៀត រវាងប្រទេសទាំងពីរ ដោយមិនផ្អែកលើផែនទីដែលតម្កល់នៅក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ ដោយសម្ដេចព្រះបាទ នរោត្តម សីហនុ ជារដ្ឋាភិបាលនៃរបបរាជានិយមក្នុងឆ្នាំ១៩៦៤ នោះឡើយ។

ឯកសាររបស់គណៈកម្មាធិការព្រំដែនកម្ពុជា ដែលមានមូលដ្ឋានក្នុងប្រទេសបារាំង បានបង្ហាញថា ដើម្បីអនុវត្តន៍សន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩៨៣ នេះឲ្យមានប្រសិទ្ធភាព លោក ចាន់ ស៊ី នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា នាដំណាក់កាលនោះ បានចេញសារាចរមួយ នៅថ្ងៃទី៩ ខែតុលា ឆ្នាំ១៩៨៣ តាមការចង់បានរបស់រដ្ឋាភិបាលវៀតណាម ដើម្បីបង្គាប់ដល់អាជ្ញាធរខ្មែរ និងពលរដ្ឋខ្មែរទាំងអស់ ត្រូវមានករណីយកិច្ចជួយសម្រួលដល់ប្រជាជនស៊ីវិលវៀតណាមដែលរស់នៅកម្ពុជា។

ចំណែកសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩៨៥ គឺជាសន្ធិសញ្ញាស្ដីពីការកំណត់ព្រំដែនគោក ដែលចុះហត្ថលេខាដោយលោក ហ៊ុន សែន រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ជាមួយលោក ង្វៀង កឺថាច់ រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសវៀតណាម នៅថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ១៩៨៥។

នៅថ្ងៃទី១០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០០៥ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បានចុះហត្ថលេខាជាមួយលោក ផាំ វ៉ាន់ ខៃ (Phan Van Khai) នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃប្រទេសវៀតណាម ក្នុងទីក្រុងហាណូយ (Ha Noi) ដែលជាសន្ធិសញ្ញាបន្ថែមលើសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩៨៥ ដើម្បីឲ្យមានភាពស្របច្បាប់។

នៅខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០០៥ ដដែល រដ្ឋសភា ព្រឹទ្ធសភា របស់កម្ពុជាបានអនុម័តឲ្យសន្ធិសញ្ញាបំពេញបន្ថែមនេះមានភាពស្របច្បាប់ ខណៈសមាជិកនៃក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជាបានតវ៉ាថា សន្ធិសញ្ញាទាំងនោះផ្ទុយពីមាត្រា៥៥ នៃរដ្ឋធម្មនុញ្ញខ្មែរ និងផ្ទុយពីកិច្ចព្រមព្រៀងទីក្រុងប៉ារីស ដែលធ្វើឲ្យបាត់បង់ទឹកដីកម្ពុជា។

តាមរយៈការតវ៉ាពីក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលទាំងនេះ នៅឆ្នាំ២០០៥ ដដែល រដ្ឋាភិបាលរបស់លោក ហ៊ុន សែន បានចាប់ខ្លួនលោក រ៉ុង ឈុន ប្រធានក្រុមប្រឹក្សាឃ្លាំមើលកម្ពុជាដាក់ពន្ធនាគារព្រៃសរយៈពេលបីខែហើយ រីឯសមាជិកក្រុមប្រឹក្សានេះ ដែលមានលោក អៀរ ចាន់ណា លោក មែនណាត លោក ជា មុន្នី និងលោក សាយ បូរី សមាជិកក្រុមប្រឹក្សាធម្មនុញ្ញ បានរត់គេចខ្លួនចេញទៅក្រៅប្រទេសពីការតាមចាប់របស់អាជ្ញាធរ។

ប្រធានគណៈកម្មាធិការព្រំដែនកម្ពុជា ដែលមានមូលដ្ឋានក្នុងប្រទេសបារាំង លោក ស៊ាន ប៉េងសែ មានប្រសាសន៍ថា តាមច្បាប់អន្តរជាតិ រាល់សន្ធិសញ្ញាទាំងឡាយណាដែលធ្វើឡើងក្រោមការត្រួតត្រារបស់បរទេស ឬក្រោមឥទ្ធិពលនៃប្រទេសណាមួយ ជាសន្ធិសញ្ញាខុសច្បាប់។

ខ្សែបន្ទាត់ព្រំដែនកម្ពុជា-វៀតណាម មានចម្ងាយ ១.២៧០ គីឡូម៉ែត្រ លាតសន្ធឹងពីខេត្តរតនគិរី ដល់ខេត្តកំពត។ ចំណែកព្រំដែនសមុទ្ររបស់កម្ពុជា មានទំហំ ៩៥ពាន់គីឡូម៉ែត្រការ៉េ ដែលលាតសន្ធឹងពីខេត្តកំពត ដល់ខេត្តកោះកុង។ លោក ស៊ាន ប៉េងសែ មានប្រសាសន៍ថា កម្ពុជាបានបាត់ផ្ទៃសមុទ្ររបស់ខ្លួនជាង ៣ម៉ឺនគីឡូម៉ែត្រការ៉េ ចូលទៅក្នុងប្រទេសវៀតណាម ដែលជាទំហំដ៏ធំនោះ សឹងស្មើទំហំផ្ទៃប្រទេសបែលហ្សិក (Belgium) ទាំងមូល។

លោកបន្តថា កោះធំៗ ក្នុងដែនសមុទ្រកម្ពុជាដែលវៀតណាមលេបយកតាំងពីកំឡុងឆ្នាំ១៨០០ មានដូចជាកោះត្រល់ ហើយក្រោយមកត្រូវបានប្ដូរឈ្មោះទៅជាកោះ ហ្វូកុក និងកោះអាចម៍សេះត្រូវបានវៀតណាមលេបយកក្នុងឆ្នាំ១៩៥៧ ហើយត្រូវបានប្ដូរទៅជាកោះ ទូជូ ជាឈ្មោះវៀតណាម។

ក្រុមអ្នកឃ្លាំមើលស្ថានការណ៍នយោបាយនៅកម្ពុជានិយាយថា រាល់កិច្ចព្រមព្រៀងទាំងឡាយដែលកម្ពុជាតែងធ្វើឡើងជាមួយប្រទេសជិតខាងជារឿយៗ គេសង្កេតឃើញដែនដី និងសម្បត្តិធម្មជាតិរបស់កម្ពុជាកាន់តែខាតបង់។

លោក កឹម សុខា ប្រធានគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស មានប្រសាសន៍ថា សន្ធិសញ្ញាទាំងឡាយរវាងកម្ពុជា-វៀតណាម ក្រោយថ្ងៃ៧ មករា ឆ្នាំ១៩៧៩ ជាសន្ធិសញ្ញាដែលធ្វើឲ្យខាតប្រយោជន៍ជាតិជាច្រើន។ លោកបន្តថា ថ្ងៃ៧ មករា ជាព្រឹត្តិការណ៍មួយដែលពួកខ្មែរក្រហមវាយប្រហារដណ្ដើមអំណាចគ្នា ហើយនៅក្រោយថ្ងៃ៧ មករា គឺជារឿងឈ្លានពានរបស់ប្រទេសវៀតណាម មកលើប្រទេសកម្ពុជា ដែលអន្តរជាតិគេបានដឹងឮគ្រប់គ្នា។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រីហ៊ុន សែន កាលពីថ្ងៃពុធ ទី៥ ខែមករា បានព្រមានជាថ្មីទៀតថា ការកេងចំណេញផ្នែកនយោបាយណាមួយលើគំនរឆ្អឹង ឈាម និងទឹកភ្នែករបស់ប្រជាពលរដ្ឋដោយធ្វើការវាយប្រហារថ្ងៃ៧ មករា គឺជាអំពើអសីលធម៌។

នៅក្រោយរបបវាលពិឃាដដែលបានសម្លាប់ពលរដ្ឋខ្មែរស្លូតត្រង់ជិត ២លាននាក់ ហើយក្រៅពីសន្ធិសញ្ញាខុសច្បាប់ទាំងឡាយក្នុងទសវត្សឆ្នាំ១៩៨០ ដែលធ្វើឲ្យបាត់បង់ទឹកដីខ្មែររាប់ម៉ឺនគីឡូម៉ែត្រការ៉េទៅវៀតណាមនោះ ទុក្ខសោករបស់ពលរដ្ឋខ្មែរនៅតែមានមិនចេះចប់។

នៅដើមទសវត្ស១៩៨០ ដដែល រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្រោមការត្រួតត្រារបស់វៀតណាម ប្រើគោលនយោបាយ ក៥ ដែលកែនពលរដ្ឋខ្មែរពីទូទាំងប្រទេស ចាប់ពីអាយុ១៨ឆ្នាំ រហូតដល់៤៥ឆ្នាំ ឲ្យចូលទៅកាប់ព្រៃនៅតាមតំបន់ព្រំដែនខ្មែរ-ថៃ ដែលធ្វើឲ្យមនុស្សជាង ២សែននាក់ បានបង់ជីវិត និងមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ទៀត របួសពិការរហូតមកទល់សព្វថ្ងៃនេះ។ ក្រុមអ្នកវិភាគបានចាត់ទុកព្រឹត្តិការណ៍នេះថាជារបបវាលពិឃាដទី២ បន្ទាប់ពីរបបខ្មែរក្រហម។

អតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីសម័យសាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតកម្ពុជា លោក ប៉ែន សុវណ្ណ ដែលធ្លាប់ជាប់គុកនៅប្រទេសវៀតណាមរយៈពេល ១០ឆ្នាំ មានប្រសាសន៍ថា ផែនការ ក៥ ជាផែនការពិឃាដបន្ថែម។

មន្ត្រីស្ថានទូតវៀតណាមទាំងនៅក្នុងរដ្ឋធានីវ៉ាស៊ីនតោន សហរដ្ឋអាមេរិក និងក្នុងប្រទេសកម្ពុជា មិនអាចធ្វើអត្ថាធិប្បាយបានទេចំពោះបញ្ហាសន្ធិសញ្ញា និងការចោទប្រកាន់នានាថា វៀតណាមបានវាតទីយកទឹកដីកម្ពុជារហូតមកដល់ឥឡូវនេះ។

ក្រុមអ្នកតវ៉ាអំពីបញ្ហាបូរណភាពទឹកដីនិយាយថា ផែនការរបស់វៀតណាមក្នុងការលេបត្របាក់ទឹកដីកម្ពុជា នៅតែបន្តឥតឈប់ឈរតាមគ្រប់រូបភាព។ នៅរយៈពេលចុងក្រោយ មានសេចក្ដីរាយការណ៍ជាច្រើនអំពីពលរដ្ឋខ្មែរដែលតែងតែត្អូញត្អែរ និងបារម្ភអំពីការបាត់បង់ដីធ្លី ស្រែចម្ការរបស់ខ្លួន ដែលស្ថិតនៅជាប់ព្រំដែនវៀតណាម៕

Wednesday, January 5, 2011

ក្រុមហ៊ុនវៀតណាមហ៊ុមព័ទ្ធយកដីជនជាតិភាគតិចនៅរតនគិរី

ក្រុមហ៊ុនសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចវៀតណាមមួយកំពុងរងការចោទប្រកាន់ពីអ្នកភូមិជនជាតិដើមនៅខេត្តរតនគិរី ថាបានរំលោភចូលទៅវាស់វែង បាញ់ថ្នាំហ៊ុមព័ទ្ធយកដីធ្លីតំបន់ធ្វើស្រែចម្ការអ្នកភូមិ ហើយធ្វើការគំរាមកំហែងមិនឲ្យអ្នកភូមិតវ៉ាអ្វីឡើយ ដោយសំអាងថាដីនេះគឺជារបស់ក្រុមហ៊ុនវិនិយោគ។

តំណាងអ្នកភូមិយ៉ាសោម ឃុំស៊ឺង លោក ពួយ គឿន មានប្រសាសន៍ថា បុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនបានចូលមកក្នុងភូមិយ៉ាងតិចប្រាំលើកនៅក្នុងសប្ដាហ៍កន្លងទៅនេះ ហើយដើរបោះបង្គោលព្រំដី បាញ់ថ្នាំពណ៌ហ៊ុមព័ទ្ធតំបន់ដីធ្លីស្រែចម្ការអ្នកភូមិ ដោយមិនមានសមត្ថកិច្ច ឬអាជ្ញាធរណាទទួលស្គាល់ និងផ្សព្វផ្សាយឲ្យអ្នកភូមិដឹងពីគម្រោងនោះធ្វើដើម្បីអ្វីទេ។ លោកបន្តថា អ្នកភូមិមិនបានដឹងថាក្រុមហ៊ុននោះឈ្មោះអ្វីទេ ក៏ប៉ុន្តែមានបុគ្គលិកជនជាតិវៀតណាម រួមនឹងខ្មែរ បានធ្វើសកម្មភាពនេះ ធ្វើឲ្យអ្នកភូមិភ័យជ្រួលច្របល់ ៖ "ឃើញតែយួនទៅបាញ់ថ្នាំក្នុងចន្ទី ចង់យកទាំងចម្ការទាំងអីហ្នឹងណា! ភូមិយើងតវ៉ាអត់ឲ្យទេ គេថា បើថាគេយកហ្នឹងសុខចិត្តឲ្យស្លាប់អស់ទៅ។ វាអស់ម៉ាភូមិហ្មង គេចង់យកអស់ម៉ាភូមិហ្មងដីហ្នឹង"។

ប្រធានភូមិយ៉ាសោម លោក រចំ វិន មានប្រសាសន៍ដែរថា ក្រុមហ៊ុននេះចូលមកក្នុងភូមិដោយមិនបានផ្ដល់ព័ត៌មាន ឬមានលិខិតស្នាមណាមួយទាក់ទិនការធ្វើសកម្មភាពក្នុងភូមិនោះទេ។ លោកបន្តថា បានធ្វើសេចក្ដីរាយការណ៍ជូនអាជ្ញាធរឃុំស្រុកហើយ តែមិនមានដំណោះស្រាយបញ្ឈប់សកម្មភាពនេះបាន ៖"មានអ្នកស្រុកអ្នកភូមិទៅឃាត់ គេថាបើហែងហ៊ានឃាត់មើលហែងអាយ៉ះក្បាលអាឡូវហើយ។ យួនចូលមកប្រាំសាហើយខ្ទេចខ្ទីក្នុងភូមិហ្នឹងណា ដីហ្នឹងគេថាត្រូវដីគេទាំងអស់ ហីទុកប្រជាពលរដ្ឋនៅណា"។

វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនអាចស្វែងរកអត្តសញ្ញាណក្រុមហ៊ុនរងការចោទប្រកាន់ដើម្បីបញ្ជាក់ពីបញ្ហានេះបានទេ នៅថ្ងៃអង្គារ ទី៤ ខែមករា ឆ្នាំ២០១១។ ក៏ប៉ុន្តែអភិបាលរងស្រុកបរកែវ លោក សុក ពៅ មានប្រសាសន៍បញ្ជាក់ថា អាជ្ញាធរស្រុកបានបណ្ដេញបុគ្គលិកក្រុមហ៊ុនមិនឲ្យធ្វើសកម្មភាពនៅតំបន់អ្នកភូមិនោះទៀតទេ ដោយសារក្រុមហ៊ុននេះមិនមានឯកសារទាក់ទិនដីសម្បទាននៅតំបន់នោះ ៖ "ស្រុកដេញឲ្យទៅជួបជាមួយខេត្តនិយាយឡើងវិញ។ ឯកសារធ្វើពីថ្នាក់ជាតិមកហ្នឹងសុំដីលំផាត់ ដល់មកវាស់ៗ ចូលដីបរកែវ ខ្ញុំអត់ព្រម"។

ប្រធានមន្ទីរកសិកម្មខេត្តរតនគិរី លោក សយ សូណា មានប្រសាសន៍ដែរថា ក្រុមហ៊ុនដែលកំពុងមានបញ្ហាជាមួយអ្នកភូមិ គឺជាក្រុមហ៊ុនវៀតណាម ឈ្មោះ អេ លែវ យ៉ញ ស្តុក (ឯកសារមិនមានសរសេរជាអក្សរ ឡាតាំងទេ) ដែលទទួលបានគម្រោងដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចផ្នែកកសិកម្ម នៅស្រុកលំផាត់ ប្រមាណ ៨០០០ហិកតារ ក៏ប៉ុន្តែឋិតក្នុងការសិក្សាពីផលប៉ះពាល់នៅឡើយ។

របាយការណ៍របស់មន្ទីរកសិកម្មខេត្តរតនគិរីឲ្យដឹងថា គិតត្រឹមចុងឆ្នាំ២០១០ រាជរដ្ឋាភិបាលបានចេញគោលការណ៍ផ្ដល់ដីសម្បទានសេដ្ឋកិច្ចផ្នែកកសិកម្មនៅខេត្តនេះឲ្យក្រុមហ៊ុនក្នុង និងក្រៅប្រទេសចំនួន ៩ក្រុមហ៊ុន ហើយក្នុងនោះមានក្រុមហ៊ុនចំនួនប្រាំកំពុងដំណើរការ។

អ្នកសម្របសម្រួលសមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក ខេត្តរតនគិរី លោក ប៉ែន ប៊ុណ្ណារ៏ មានប្រសាសន៍ថា បុគ្គលិកសមាគមកំពុងអង្កេតសេចក្ដីរាយការណ៍នេះហើយ ដើម្បីធ្វើកិច្ចអន្តរាគមន៍ជួយដល់អ្នកភូមិ។

យ៉ាងនេះក្តី អ្នកភូមិឲ្យដឹងថា សហគមន៍ភូមិយ៉ាសោមបានចុះបញ្ជីទទួលស្គាល់ពីក្រសួងមហាផ្ទៃរួចហើយ ស្ដីពីការបង្កើតសហគមន៍ជនជាតិដើមនៅខេត្តរតនគិរី។ ហេតុនេះហើយអ្នកភូមិគ្រោងនឹងធ្វើញត្តិស្ដីពីករណីគំរាមកំហែងនេះជូនអាជ្ញាធរខេត្ត និងថ្នាក់រាជរដ្ឋាភិបាល ដើម្បីជួយទប់ស្កាត់ករណីហ៊ុមព័ទ្ធយកដីរបស់អ្នកភូមិ ដែលគ្រោងធ្វើការចុះបញ្ជីដីធ្លីសមូហភាពសហគមន៍ នៅពេលខាងមុខនេះ៕

Friday, December 31, 2010

បាតុករអាវលឿងថៃធ្វើបាតុកម្មនៅមុខស្ថានទូតខ្មែរនៅបាងកក

ដោយ មុំ សុផុន
2010-12-31

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានថ្លែងឲ្យដឹងនៅថ្ងៃទី៣១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១០ថា ក្រុមជ្រុលនិយមអាវលឿងប្រមាណ ៤០នាក់ បាននាំគ្នាធ្វើបាតុកម្មនៅមុខស្ថានទូតកម្ពុជា ប្រចាំនៅទីក្រុងបាងកក ដើម្បីទាមទារឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោះលែងជនជាតិថៃ ៧នាក់ ដែលអាជ្ញាធរកម្ពុជា បានចាប់ខ្លួនកាលពីថ្ងៃទី២៩ ខែធ្នូ កន្លងមកនេះ ពីបទចូលដីខ្មែរដោយខុសច្បាប់នោះ។

លោក កុយ គួង អនុរដ្ឋលេខាធិការ និងជាអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា បានមានប្រសាសន៍ប្រាប់វិទ្យុអាស៊ីសេរី ឲ្យដឹងថា ការធ្វើបាតុកម្មនោះ គឺមិនបានធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់ស្ថានទូត ឬមន្ត្រីស្ថានទូតខ្មែរ នៅឯទីក្រុងបាងកក នោះទេ។

លោក កុយ គួង មានប្រសាសន៍បន្ថែមថា ៖ «ក្រុមនេះជាក្រុមគេហៅថា ក្រុមពួកអាវលឿង ជាក្រុមជ្រុលនិយម គេបានមកប្រមូលផ្ដុំនៅមុខស្ថានទូតតាំងពីម៉ោង ១០កន្លះ (ព្រឹក) រហូតដល់ម៉ោង ១១ និង ១៥នាទី គេបានចាកចេញទៅវិញទៅ។ គេសម្ដែងឆន្ទៈរបស់គេ។ ធម្មតាគេប្រមូលផ្ដុំជារបៀបបាតុកម្មហើយ គេសម្ដែងឆន្ទៈរបស់គេ គេទាមទារឲ្យយើងដោះលែងអ្នកទាំង ៧នាក់ដែលយើងបានឃាត់ខ្លួនហ្នឹង»។

ជនជាតិថៃ ៧នាក់ ដែលក្នុងនោះមានអ្នកតំណាងរាស្ត្រថៃម្នាក់ដែរនោះ ត្រូវបានអាជ្ញាធរខ្មែរចាប់ខ្លួន ហើយបានបញ្ជូនទៅតុលាការក្រុងភ្នំពេញ នៃប្រទេសកម្ពុជា នៅថ្ងៃបន្ទាប់ គឺថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ពីបទចូលមកប្រទេសកម្ពុជា ដោយគ្មានការអនុញ្ញាតតាមមាត្រា២៩ ច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍កម្ពុជា និងចោទប្រកាន់មួយចំណុចទៀតពីបទចូលដោយទុច្ចរិត ក្នុងទីលានយោធា តាមមាត្រា៤៧៣ នៃក្រមព្រហ្មទណ្ឌ។

ភ្លាមនោះដែរ លោក កាស៊ីត ភិរម្យ (Kasit Piromya) រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសថៃ បានមកជួបលោក ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្ត្រីក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា ជាបន្ទាន់មួយ នៅថ្ងៃទី៣០ ខែធ្នូ ដើម្បីអន្តរាគមន៍លើករណីជនជាតិថៃ ទាំង ៧នាក់នោះ។ ប៉ុន្តែលោក ហោ ណាំហុង បានបដិសេធ ដោយលើកឡើងថា រដ្ឋាភិបាលខ្មែរហួសសមត្ថភាពក្នុងការដោះលែងហើយ គឺទុកឲ្យតុលាការខ្មែរសម្រេចទៅតាមនីតិវិធីរបស់តុលាការនៅក្នុងរឿងនេះ។

មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់កម្ពុជា បានថ្លែងថា ជនជាតិថៃទាំង ៧រូប បានឆ្លងដែនខុសច្បាប់ចូលដីខ្មែរកាលពីថ្ងៃពុធ ទី២៩ ខែធ្នូ កន្លងទៅនេះ នៅចំណុចភូមិជោគជ័យ ក្នុងស្រុកអូជ្រៅ។

លោក ហោ ណាំហុង ឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រីបានថ្លែងថា ជនជាតិថៃទាំងនោះបានដើរតាមបង្គោលព្រំដែនលេខ១៤៦ ដែលគិតជាចម្ងាយមានប្រមាណ ១.២០០ម៉ែត្រ មកក្នុងដីខ្មែរ ហើយការចូលមកដីខ្មែរនេះ មិនមែនវង្វេងផ្លូវទេ គឺមានចេតនា៕

Monday, December 27, 2010

សិស្សខ្មែរសុរិន្ទបោះជំរំរៀនភាសាខ្មែរ

ដោយ ឡេង ម៉ាលី
2010-12-27

ស្ដាប់ ៖

អក្សរ និងភាសាខ្មែរ ជាវិញ្ញាសាសិក្សាមួយ ដែលមានការចាប់អារម្មណ៍នៅក្នុងខេត្តបី ដូចជាខេត្តសុរិន្ទ បុរីរ៉័ម និងស៊ីសាកេត។ ក្រៅពីការអប់រំក្នុងសាលា ក៏មានការបង្រៀនតាមបែបថ្នាក់អក្ខរកម្មនៅក្រៅសាលាផងដែរ។

ចាងហ្វាងសាលារៀនឈ្មោះ ប្រាសាទវិទ្យ៉ាខាន ក្នុងស្រុកប្រាសាទ ខេត្តសុរិន្ទ លោក ផៃចៈយ៉ុន ចាន់តៈខេត ថ្លែងឱ្យដឹងថា មានគ្រូបង្រៀន និងសិស្សថៃកម្រិតមធ្យមសិក្សាចំនួន ៤០០នាក់ បាននាំគ្នាបោះជំរំសិក្សាភាសាខ្មែរមួយ នៅព្រៃភ្នំសាលាជួរភ្នំដងរែក ក្បែរព្រំដែនកម្ពុជា-ថៃ កាលពីសប្ដាហ៍កន្លងទៅនេះ។

លោក ផៃចៈយ៉ុន ចាន់តៈខេត មានប្រសាសន៍ថា ការបោះជំរំពីថ្ងៃទី១៩ ដល់ថ្ងៃទី២១ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០១០ គឺក្នុងគោលបំណងជំរុញការអប់រំអំពីភាសា និងអារ្យធម៌ខ្មែរ ដល់សិស្សសាលា ដើម្បីភាពសុខសាន្តរវាងប្រជាជាតិជិតខាងទាំងពីរ ៖ "យើង បាននាំសិស្សយើងមករៀនអារ្យធម៌ខ្មែរ អក្សរខ្មែរ បានយើងធ្វើការរកស៊ីខាងខ្មែរ និងថៃ ទាក់ទងគ្នាឱ្យល្អជុំគ្នា។ រួមទាំងអស់ ៤០០ជាង។ កូនសិស្ស ៣៥០នាក់ គ្រូ ៦០នាក់។ មកពី ២៤សាលា និង ៣ខេត្ត គឺខេត្តស៊ីសាកេត សុរិន្ទ និងប៊ុរីរ៉័ម ខេត្តដែលជាប់នឹងបងប្អូនយើងខាងណេះ។ ព្រំដែនជាប់គ្នា"។

ប្រធានមជ្ឈមណ្ឌលភាសា និងវប្បធម៌ខ្មែរ លោក ប្រៈដែង ប៊ុនរឿង គុជៈម៉ា បញ្ជាក់ថា ការបោះជំរំសិក្សានេះ គេឱ្យឈ្មោះថា "ជំរំអារ្យធម៌ខ្មែរ"។ លោក ប៊ុនរឿង ថ្លែងបន្តថា "ជំរំអារ្យធម៌ខ្មែរ" នោះ គេបែងចែកចំនួន ១៥ជំរំតូចៗ ដើម្បីបង្រៀនភាសាខ្មែរទៅតាមប្រធានបទផ្សេងៗ គ្នា ៖ "ការរៀន សូត្រដែលយើងរៀបចំនោះ គឺមាន ១៥កន្លែង ហើយទាក់ទងរឿងភាសាខ្មែរទាំងអស់ ដូចជាថា ជំរំទីមួយ ទាក់ទងរាងកាយ ដូចជាថាក្នុងរាងកាយមានអីខ្លះ? មានដៃ ជើង មានអីទាំងអស់នោះឱ្យសិស្សបានដឹង"។

លោក ប៊ុនរឿង គុជៈម៉ា មានប្រសាសន៍ទៀតថា នៅក្នុងការបង្រៀនភាសាខ្មែរនេះ គឺបានចាប់ផ្តើមបង្រៀនពីពាក្យសំខាន់ៗ ដែលត្រូវប្រើប្រាស់ប្រចាំថ្ងៃមួយចំនួន ទាំងនៅក្នុងរង្វង់គ្រួសារ និងសហគមន៍ ជាពិសេសពាក្យសំគាល់សមាជិកគ្រួសារ។ លោក ប៊ុនរឿន លើកពន្យល់បន្ថែម ៖ "ទី ២ ទាក់ទងនឹងគ្រួសារ ម៉ែឪ មីងមា បងប្អូន ចាស់ទុំ ដូនតាជាដើម។ កូនក្មួយ ម៉ែក្មេក ឪក្មេក ជាដើម ហើយយើងមានការអធិប្បាយពាក្យនិមួយៗ ឱ្យជ្រះស្រឡះ ឱ្យសិស្សបានដឹងផង។ ឯកសារនោះយើងសរសេរទាំងភាសាថៃ ទាំងភាសាខ្មែរ ហើយវិធីអានជាភាសាថៃផង"។

សិស្សសាលាថ្នាក់ទី១០ មួយរូប មកពីសាលារៀនគោកខ័ណ្ឌ ខេត្តស៊ីសាកេត ឈ្មោះ ភូណៃ វីឡា បញ្ចេញមតិរបស់ខ្លួនថា ការរៀនអក្សរខ្មែរនេះ ប្អូនបានចេះដឹងអំពីភាសា អក្សរ និងអារ្យធម៌ខ្មែរ ព្រមទាំងសិល្បៈ ដូចមាននៅប្រាសាទតាមាន់ជាដើម ៖ "ក្នុងអប់រំអារ្យធម៌ ភាសាខ្មែរ ខ្ញុំចេះសរសេរអក្សរខ្មែរបានដូចជា ភ្នែក មាត់ សក់ ហើយភាសា ដូចជា ម៉ែ ម្ដាយ ឪពុក បងប្រុស បងស្រី ប្តី ប្រពន្ធ។ មិនសូវយ៉ាប់ទេបាទ"។

លោក ប៊ុនរឿង គុជម៉ា ថ្លែងថា ការបង្រៀនអក្ខរកម្មនៅក្នុងការបោះជំរំឈ្មោះ "អារ្យធម៌ខ្មែរ" នេះ មានទាំងគ្រូទៅពីស្រុកខ្មែរផង និងគ្រូនៅក្នុងខេត្តសុរិន្ទផង។

នាយករងសាលាគរុកោសល្យ និងវិក្រិតការខេត្តសៀមរាបមួយរូប ដែលត្រូវបានអញ្ជើញឱ្យទៅចូលរួមបង្រៀនអក្សរខ្មែរ នៅក្នុងការបោះជំរំសិក្សានោះដែរ លោក អន ឈុត បានលើកឡើងថា ទាំងគ្រូ និងសិស្សមានឆន្ទៈចង់ចេះអក្សរខ្មែរ ៖ "ទាំងគ្រូ និងសិស្ស ដែលគាត់អញ្ជើញមកចូលរួមហ្នឹង គឺមានការឆាប់ទទួលបាននូវចំណេះដឹង ដែលយើងផ្ដល់ទៅឱ្យគាត់ ទាំងការនិយាយ ទាំងការសរសេរ។ ក៏ប៉ុន្តែ ការសរសេរនៅមិនទាន់បានស៊ីជម្រៅប៉ុន្មានទេ"។

យុវសិស្សមកពីស្រុកប្រាសាទ ខេត្តសុរិន្ទ ឈ្មោះ ចន ម៉ៃសំរ៉ាន ថ្លែងអំពីចំណាប់អារម្មណ៍របស់ខ្លួនថា ការបោះជំរំអប់រំភាសាខ្មែរ ធ្វើឱ្យប្អូនបានចេះសរសេរពាក្យពេចន៍មួយចំនួន ដូចជាគ្រឿងប្រើប្រាស់ផ្ទះបាយ បន្លែ និងផ្លែឈើ ៖ "គ្រឿងគ្រៅដូច ជាមានឆ្នាំង វែកឆា ជ្រុញ ស្លាបព្រា។ ខាងផ្លែឈើមានចេក ដូង ស្វាយ។ ខាងអន្លក់ គឺមានត្រសក់ ត្រប់ ប៉េងប៉ោះ ជាដើម"។

យុវសិស្សម្នាក់ទៀតមកពីខេត្តប៊ុរីរ៉័ម ឈ្មោះ វីឡៃផន រៀបរ៉យ រៀបរាប់អំពីឈ្មោះរាងកាយថា ៖ "ដៃ ជើង ច្រមុះ ភ្នែក មាត់"។

ចាងហ្វាងសាលារៀនប្រាសាទវិទ្យ៉ាខាន ខេត្តសុរិន្ទ លោក ផៃចៈយ៉ុន ចាន់តៈខេត ថ្លែងឱ្យដឹងថា ខាងមជ្ឈមណ្ឌលធ្លាប់បានចុះហត្ថលេខាលើអនុស្សរណៈជាមួយសាលារៀន សម្ដេចឪ នៅខេត្តសៀមរាប ទាក់ទងនឹងការសិក្សាភាសាខ្មែរនេះ។ លោកបន្តថា នៅពេលអនាគត លោកមានគម្រោងផ្លាស់ប្ដូរគ្រូ និងសិស្សរវាងប្រទេសទាំងពីរ ៖ "បើថាស្រុកស្រែយើងស្រួលបួល ទាក់ទងគ្នាបាន យើងចង់ឱ្យគ្រូខាងខ្មែរមកបង្រៀនខាងថៃ គ្រូខាងថៃចុះទៅបង្រៀនភាសាថៃនៅខាងខ្មែរ។ តទៅមុខយើងចង់ប្ដូរយ៉ាងអ៊ីចេះ ព្រោះអីយើងចង់ឱ្យកើតជាបងប្អូនគ្នា ស្គាល់គ្នាឱ្យបានជួបគ្នា បានសួរ បាននិយាយគ្នាឱ្យឃើញអារ្យធម៌ពីដើមជុំគ្នា"៕

Wednesday, December 22, 2010

សង្គមស៊ីវិលស្នើឲ្យរដ្ឋាភិបាលពិចារណាមុននឹងបិទជំរំជនភៀសខ្លួន

ដោយ តាំង សារ៉ាដា

2010-12-23

ក្រុមការពារសិទ្ធិមនុស្សបានលើកឡើងថា ផែនការរបស់រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ក្នុងការបិទការិយាល័យជនភៀសខ្លួន កាន់តែបង្កើនការភ័យខ្លាចថែមទៀតដល់ក្រុមអ្នកស្វែងរកទីជម្រកសុខសាន្ត ដើម្បីគេចផុតពីការតាមយាយី ឬរួចផុតពីការកាប់សម្លាប់។

ក្រុមសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សសម្ដែងក្ដីបារម្ភថា ការដែលរដ្ឋាភិបាលខ្មែរប្រកាសបិទមជ្ឈមណ្ឌលជនភៀសខ្លួនក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ នៅខែកុម្ភៈខាងមុខនេះ ជាសញ្ញាមួយបង្ហាញថា កម្ពុជាកំពុងក្រសោបយកសម្ព័ន្ធមិត្តរបស់ខ្លួនដូចជាចិន និងវៀតណាម ជាជាងការពិចារណាលើការគោរពសិទ្ធិមនុស្ស ឬជ្រើសរើសយកការផ្ដល់តម្លៃមនុស្សធម៌ជាធំ។

ប្រធានសហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោមក្នុងរដ្ឋញូវជេស៊ី (New Jersey) សហរដ្ឋអាមេរិក លោក ថាច់ ង៉ុកថាច់ មានប្រសាសន៍ថា ក្នុងនាមក្រុមរបស់លោកជាសមាជិករបស់អង្គការមិនមានអ្នកតំណាងក្នុងអង្គការសហប្រជាជាតិ UNPO បានសម្ដែងការសោកស្ដាយចំពោះសេចក្ដីសម្រេចរបស់រដ្ឋាភិបាលទីក្រុងភ្នំពេញ ក្នុងការបិទមជ្ឈមណ្ឌលជនភៀសខ្លួនថា អាចធ្វើឲ្យជោគវាសនារបស់អ្នកទាំងនោះមានភាពប្រថុយប្រថាន និងកាន់តែធ្វើឲ្យមុខមាត់របស់កម្ពុជា អាប់ឱនក្នុងឆាកអន្តរជាតិ។

កាលពីចុងឆ្នាំ២០០៩ កម្ពុជាបានបញ្ជូនជនភៀសខ្លួនអ៊ុយហ្គរ៍ (Uighur) ចំនួន ២០នាក់ទៅប្រទេសចិនវិញ បន្ទាប់ពីអ្នកទាំងនោះបានមកដល់កម្ពុជា ដើម្បីស្វែងរកសិទ្ធិជ្រកកោន និងឆ្ពោះទៅកាន់ប្រទេសទីបី បន្ទាប់ពីបានរត់គេចពីការតាមធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីអាជ្ញាធរចិន។

ក្រុមអ្នកតាមឃ្លាំមើលស្ថានការណ៍ជនភៀសខ្លួននេះ បានឲ្យដឹងថា ជនភៀសខ្លួនអ៊ុយហ្គរ៍មួយចំនួនក្នុងចំណោម ២០នាក់ ដែលកម្ពុជាចាប់បញ្ជូនទៅវិញនោះ ត្រូវបានគេសង្ស័យថា អាជ្ញាធរចិន បានប្រហារជីវិត និងមួយចំនួនទៀតកំពុងរងទារុណកម្ម។

ទាក់ទងនឹងផែនការបិទជំរំជនភៀសខ្លួននៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញវិញ អ្នកនាំពាក្យទីស្ដីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រីលោក ផៃ ស៊ីផាន មានប្រសាសន៍ថា ការបិទនោះគឺជាបំណងល្អរបស់កម្ពុជា ក្នុងការព្យាយាមបញ្ចប់រាល់ទម្រង់ទាំងឡាយណាក្នុងពិភពលោក ដែលបង្កឲ្យមានជនភៀសខ្លួន។

ជនភៀសខ្លួនម៉ុងតាញ៉ា ដែលកាន់សាសនាគ្រិស្តបានភៀសខ្លួនជាបន្តបន្ទាប់ចូលក្នុងប្រទេសកម្ពុជា ចាប់តាំងពីឆ្នាំ២០០១ ដើម្បីរត់គេចពីការតាមយាយី ធ្វើទុក្ខបុកម្នេញផ្នែកសាសនា និងការបង្ក្រាបលើសិទ្ធិដីធ្លីដោយអាជ្ញាធរវៀតណាម។

កាលពីឆ្នាំ២០០៥ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានចុះអនុស្សរណៈយោគយល់គ្នាជាមួយអង្គការសហប្រជាជាតិក្នុងការបង្កើតមណ្ឌលទទួលជនភៀសខ្លួនក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ ជាបណ្ដោះអាសន្ន មុនពេលបញ្ជូនទៅប្រទេសទីបី ឬស្ម័គ្រចិត្តត្រលប់ទៅប្រទេសកំណើតដោយខ្លួនឯង។

មន្ត្រីរបស់សមាគមការពារសិទ្ធិមនុស្សអាដហុក ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ បានថ្លែងថា ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មិនគោរពបទដ្ឋានអន្តរជាតិស្ដីពីសិទ្ធិភៀសខ្លួនឲ្យបានត្រឹមត្រូវទេ នោះបណ្ដាប្រទេសជាច្រើនទៀតនឹងកាត់តែមើលងាយ ហើយមិនទុកចិត្តដល់ប្រជាជាតិកម្ពុជា។ លោកបន្តថា រដ្ឋាភិបាលត្រូវពិចារណាបញ្ហានេះឲ្យបានល្អិតល្អន់មុននឹងសម្រេចចិត្តបិទការិយាល័យជនភៀសខ្លួន។

អ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេសកម្ពុជា លោក កុយ គួង ថ្លែងប្រាប់ក្រុមអ្នកយកព័ត៌មានថា ពេលណាមជ្ឈមណ្ឌលជនភៀសខ្លួនបិទទ្វារនោះ អនុស្សរណៈយោគយល់គ្នារវាងកម្ពុជា និងអង្គការសហប្រជាជាតិក៏នឹងបញ្ចប់ផងដែរ។

ក្រុមមន្ត្រីអង្គការសហប្រជាជាតិឲ្យដឹងថា ជនភៀសខ្លួនម៉ុងតាញ៉ា ចំនួន ៦២នាក់ ក្នុងចំណោម ៧៦នាក់ ដែលកំពុងស្ថិតនៅក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ នឹងត្រូវបញ្ជូនទៅប្រទេសទីបី ហើយ ១៤នាក់ផ្សេងទៀត អាចនឹងត្រូវបញ្ជូនត្រឡប់ទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាមវិញ។ ប៉ុន្តែគេនៅមិនទាន់ដឹងច្បាស់នៅឡើយទេថា តើក្រុមមន្ត្រីរបស់អង្គការសហប្រជាជាតិមានយន្តការបែបណាក្នុងការការពារមនុស្សទាំង ១៤នាក់នោះ ដែលអាចមានភាពប្រថុយប្រថានដល់អាយុជីវិត ប្រសិនបើពួកគេត្រូវបញ្ជូនទៅកាន់ប្រទេសវៀតណាម វិញនោះ៕

Tuesday, December 21, 2010

អង្គការសិទ្ធិមនុស្ស៖ កម្ពុជាជាប្រទេសគ្មានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ជនភៀសខ្លួន

ដោយ យន់ សាមៀន

2010-12-21

មន្ត្រីអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សអន្តរជាតិ បានចាត់ទុកកម្ពុជា ជាប្រទេសគ្មានសុវត្ថិភាពសម្រាប់ជនភៀសខ្លួន ដែលបានភៀសខ្លួនមកពីប្រទេសមានទំនាក់ទំនងការទូតល្អជាមួយប្រទេសកម្ពុជា។

Sent by a witness

៥-កក្កដា-០៩: ទិដ្ឋភាពក្រុមបាតុករអ៊ុយហ្គរ៍ នៅអ៊ុយរ៉ាំហ្គី (ទីប្រជុំជនមួយនៅក្នុងខេត្តស៊ិនជាំង ប្រទេសចិន)

បទវិភាគរបស់មន្ត្រីជាន់ខ្ពស់នៃអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស Human Rights Watch បានឲ្យដឹងថា ក្រោយពេលប្រទេសកម្ពុជា បានចាប់បញ្ជូនជនភៀសខ្លួនអ៊ុយហ្គរ៍ (Uighur) ចំនួន ២០នាក់ទៅប្រទេសចិន កាលពីខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៩ និងការគំរាមបិទជំរំជនភៀសខ្លួនជនជាតិភាគតិចម៉ុងតាញ៉ារួចមក ប្រទេសកម្ពុជាលែងជាប្រទេសដែលអាចផ្ដល់កិច្ចការពារជនភៀសខ្លួនទៀតហើយ។

មន្ត្រីស្រាវជ្រាវជាន់ខ្ពស់របស់ Human Rights Watch លោកស្រី សារ៉ា ខម (Sara Colm) បានសរសេរបទវិភាគប្រវត្តិនៃការចាប់បញ្ជូនជនភៀសខ្លួនអ៊ុយហ្គរ៍ចំនួន ២០នាក់ទៅប្រទេសចិន ឲ្យប្រឈមនឹងការកាត់ទោស និងការធ្វើទារុណកម្ម សម្រាប់ខួបមួយឆ្នាំនៃការចាប់ខ្លួននេះ បានឲ្យដឹងថា កម្ពុជាមិនបានគោរពសន្ធិសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិឆ្នាំ១៩៥១ និងពិធីសារនៃសន្ធិសញ្ញាឆ្នាំ១៩៦៧។ សន្ធិសញ្ញានេះតម្រូវឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា មិនចាប់បញ្ជូនជនភៀសខ្លួនដែលត្រូវបានគេធ្វើទុក្ខបុកម្នេញទៅប្រទេសដែលជនភៀសខ្លួនអាចប្រឈមមុខនឹងគ្រោះថ្នាក់នោះទេ។

លោកស្រី សារ៉ា ខម បានឲ្យដឹងថា ការចាប់បញ្ជូនជនជាតិអ៊ុយហ្គរ៍ ធ្វើឡើងក្រោយពេលលោក ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៩ បានចុះហត្ថលេខាលើអនុក្រឹត្យអនុញ្ញាតឲ្យក្រសួងមហាផ្ទៃ អាចបដិសេធ ឬក៏បញ្ចប់ឋានៈជនភៀសខ្លួនដែលផ្ដល់ដោយឧត្ដមស្នងការអង្គការសហប្រជាជាតិ ទទួលបន្ទុកជនភៀសខ្លួន (UNHCR)។ មួយថ្ងៃបន្ទាប់មក ជនភៀសខ្លួនអ៊ុយហ្គរ៍ចំនួន ២០នាក់ ត្រូវបានសមត្ថកិច្ចចាប់បញ្ជូនដាក់យន្តហោះពិសេសចិនមួយទៅប្រទេសចិនវិញ។

លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ អ្នកវិភាគស្ថានភាពកម្ពុជា នៅថ្ងៃច័ន្ទ ទី២០ ខែធ្នូ បានសម្ដែងការសោកស្ដាយដែលកម្ពុជា មិនបានគោរពការសន្យារបស់ខ្លួន ដើម្បីការពារជនភៀសខ្លួន។ លោកបន្តទៀតថា អ្នកដឹកនាំកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន កំពុងគិតពីប្រយោជន៍ និងអំណាចផ្ទាល់ខ្លួន ដោយមិនបានគិតគូរពីអំពើមនុស្សធម៌នោះទេ។

លោក ឡៅ ម៉ុងហៃ កម្ពុជាមិនគួរភ្លេចខ្លួននោះទេ ដែលកាលពីប្រមាណ ៣០ឆ្នាំមុន ប្រជាជននៃប្រទេសនេះ ធ្លាប់បានរត់ទៅសុំសិទ្ធិជ្រកកោននៅប្រទេសជាច្រើនក្នុងពិភពលោក។

អង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្ស Human Rights Watch បានឲ្យដឹងទៀតថា កាលពីខែមករា ឆ្នាំ២០១០ មានព័ត៌មានមិនផ្លូវការមួយបានឲ្យដឹងថា ក្នុងចំណោមជនភៀសខ្លួនអ៊ុយហ្គរ៍ ២០នាក់ដែលត្រូវបានចាប់បញ្ជូនចេញពីកម្ពុជា ទៅប្រទេសចិននោះ មាន ៤នាក់ត្រូវបានកាត់ទោសប្រហារជីវិត និងអ្នកផ្សេងទៀតត្រូវបានកាត់ទោសឲ្យជាប់គុកពី ៥ឆ្នាំទៅមួយជីវិត។

កម្ពុជាត្រូវបានអង្គការការពារសិទ្ធិមនុស្សរិះគន់កាន់តែខ្លាំងបន្ថែមទៀត កាលពីសប្ដាហ៍មុននៅពេលដែលរដ្ឋាភិបាលនេះបានកំណត់ឱសានវាទឲ្យ UNHCR បិទជំរំជនភៀសខ្លួនម៉ុងតាញ៉ា នៅថ្ងៃទី១៥ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០១១ ខាងមុខនេះ។

មន្ត្រីរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានបដិសេធការចោទប្រកាន់កន្លងមកទាក់ទងនឹងការចាប់បញ្ជូនជនភៀសខ្លួនអ៊ុយហ្គរ៍ទៅប្រទេសចិន ដើម្បីជាថ្នូរនឹងជំនួយរបស់ចិន។ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានឲ្យដឹងថា ការចាប់ខ្លួនបញ្ជូននេះ គឺអាជ្ញាធរកម្ពុជា អនុវត្តតាមច្បាប់អន្តោប្រវេសន៍កម្ពុជា ហើយចំពោះការបិទជំរំម៉ុងតាញ៉ា គឺដោយសារប្រទេសវៀតណាម គ្មានសង្គ្រាមស៊ីវិល ដូច្នោះជនភៀសខ្លួនមិនគួរមាននៅកម្ពុជានោះទេ។

ប៉ុន្តែជនជាតិភាគតិចម៉ុងតាញ៉ា ដែលជាជនជាតិភាគតិចរបស់វៀតណាម បានរត់មកសុំជ្រកកោននៅកម្ពុជា ដើម្បីឆ្ពោះទៅរកការសុំសិទ្ធិជ្រកកោននៅប្រទេសទី៣នោះ មិនបានរត់គេចពីសង្គ្រាមទេ ប៉ុន្តែពួកគេបានរត់ភៀសខ្លួនចេញពីការគាបសង្កត់ និងការធ្វើទុក្ខបុកម្នេញផ្នែកជំនឿសាសនា និងការបង្ក្រាបលើការតវ៉ារឿងទំនាស់ដីធ្លីពីសំណាក់អាជ្ញាធរវៀតណាម៕

Monday, December 20, 2010

វៀតណាមពិន័យខ្មែរក្រោមអំពីបទឆ្លងដែនខុសច្បាប់

ដោយ ទីន ហ្សាការីយ៉ា

2010-12-20

ពលរដ្ឋខ្មែរដែលកំពុងរស់នៅក្នុងទឹកដីកម្ពុជាក្រោមត្អូញត្អែរថា ពួកគាត់មួយចំនួនកំពុងតែប្រឈមនឹងបញ្ហាធ្វើទុក្ខបុកម្នេញពីអាជ្ញាធរវៀតណាម។

Photo courtesy of http://preynokornews.blogspot.com

ប៉ូលិសកម្ពុជាបង្ក្រាបព្រះសង្ឃខ្មែរក្រោមធ្វើបាតុកម្មនៅខាងមុខស្ថានទូតវៀតណាម ប្រចាំកម្ពុជា កាលពីថ្ងៃទី១៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០០៧

ស្ត្រីខ្មែរកម្ពុជាក្រោមមួយរួប ឈ្មោះ នាង ធួន បានអះអាងថា ខ្លួនគាត់ត្រូវបានអាជ្ញាធរឃុំចូវឡាំង ស្រុកស្វាយទង ខែត្រអាងយាង ប្រទេសវៀតណាម កោះហៅទៅសាកសួរនៅថ្ងៃទី២០ ធ្នូ ដោយចោទប្រកាន់ពីបទចាកចេញពីប្រទេសវៀតណាមខុសច្បាប់ កាលពីឆ្នាំ២០០៨។

ការកោះហៅស្ត្រីរួបនេះសាកសួរ នៅបន្ទាប់ពីស្វាមីរបស់គាត់ត្រូវបានអាជ្ញាធរស្រុកស្វាយទង ប្រទេសវៀតណាមចាប់ខ្លួន កាលពីថ្ងៃទី១៧ ធ្នូ កន្លងទៅ។

អ្នកស្រី នាង ធួន បានរៀបរាប់ថា មន្ត្រីនគរបាលវៀតណាមបានកោះហៅទៅសាកសួរប្រមាណ ៤ម៉ោង ហើយចោទប្រកាន់អ្នកស្រីថា បានចេញពីប្រទេសវៀតណាម ទៅកាន់ប្រទេសថៃដោយខុសច្បាប់ ដោយពិន័យអ្នកស្រីចំនួន ២លាន ៥សែនដុង ស្មើនិងប្រមាណ ៥០ម៉ឺនរៀល ទៅ៥លានដុង ស្មើនិងប្រមាណ១លានរៀល។ អ្នកស្រី នាង ធួន បានអះអាងថា បន្ទាប់ពីគេសាកសួរអ្នកស្រីចប់ គេបង្ខំឲ្យអ្នកស្រីផ្ដិតមេដៃលើឯកសារកំណត់ហេតុចំនួន ៣ទំព័រ សរសេរជាអក្សរវៀតណាម ដោយអ្នកស្រីមិនចេះអានអក្សរវៀតណាមនោះទេ។ ប្រភពដដែលបានលើកឡើងថា កាលពីថ្ងៃទី១៧ ធ្នូ អាជ្ញាធរវៀតណាមទៅចាប់ខ្លួនស្វាមីអ្នកស្រី ឈ្មោះ ចៅ ហេន ដល់ផ្ទះ នៅបន្ទាប់ពីអ្នកស្រី និងប្ដីបានត្រលប់ពីប្រទេសថៃប្រមាណ ១ម៉ោង ដោយមិនបានបញ្ជាក់អំពីមូលហេតុចាប់ខ្លួនច្បាស់លាស់នោះទេ។ អ្នកស្រី នាង ធួន បានសួរទៅនគរបាលវៀតណាម តើពេលណាដោះលែងប្ដីអ្នកស្រីវិញ ប៉ុន្តែគេមិនប្រាប់នោះទេ ដោយគ្រាន់តែប្រាប់ថាលុះត្រាអ្នកឯងឆ្លើយនូវអ្វីដែលគេចង់បាន ទើបគេដោះលែងស្វាមីអ្នកស្រីវិញ។

វិទ្យុអាស៊ីសេរីមិនអាចទាក់ទងអាជ្ញាធរវៀតណាម និងមន្ត្រីស្ថានទូតវៀតណាមប្រចាំនៅកម្ពុជាបានទេនៅថ្ងៃច័ន្ទ ទី២០ ធ្នូ នេះ។

ប្រធានសាខាសហព័ន្ធខ្មែរកម្ពុជាក្រោមពិភពលោក លោក តាំង សារៈ បានមានប្រសាសន៍ថា វាជាទម្លាប់ទៅហើយ ដែលអាជ្ញាធរវៀតណាមបានធ្វើបាប និងចាប់ខ្លួនខ្មែរកម្ពុជាក្រោម ដែលពួកគេគ្មានទោសកំហុសអ្វីទាល់តែសោះ គ្រាន់តែពួកគេទាមទារដីស្រែចម្ការ ដែលអាជ្ញាធររឹបអូស និងករណីទាមទារសិទ្ធិសេរីភាព ដែលអាជ្ញាធរវៀតណាមគាបសង្កត់ជាដើម។

កាលពីថ្ងៃទី៨ ខែមេសា ឆ្នាំ២០០៨ លោក ចៅ ហេន ធ្លាប់បានដឹកនាំប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរក្រោមជាង៦រយនាក់ ធ្វើបាតុកម្មទាមទារដីស្រែចម្ការ ដែលអាជ្ញាធរវៀតណាមរឹបអូសក្នុងអំឡុងពេលឆ្នាំ១៩៨០។ បន្ទាប់ពីបានដឹកនាំធ្វើបាតុកម្ម នៅយប់ថ្ងៃដដែល វេលាម៉ោង ៣ជិតភ្លឺ លំនៅឋានរបស់គាត់ត្រូវបានគេគប់គ្រាប់បែកចូលក្នុងផ្ទះ ទើបគ្រួសារអ្នកស្រីបានរត់គេចខ្លួនទៅកាន់អង្គការ UNHCR នៅប្រទេសថៃ ឲ្យជួយអន្តរាគមន៍ ក្នុងនាមជាជនភៀសខ្លួន តែត្រូវអង្គការនេះមិនទទួលស្គាល់ ហើយបានណែនាំពួកគេឲ្យវិលមកផ្ទះនៅទឹកដីខ្មែរកម្ពុជាក្រោមវិញ ដោយអះអាងថា មិនមានការចាប់ខ្លួននោះទេ។

លោក តាំង សារៈ មិនអាចបញ្ជាក់អំពីចំនួនខ្មែរកម្ពុជាថាមានប៉ុន្មាននាក់នោះទេ ដែលត្រូវបានអាជ្ញាធរវៀតណាមចាប់ខ្លួននោះ ប៉ុន្តែលោកបញ្ជាក់ពីមូលហេតុដែលអាជ្ញាធរវៀតណាមចាប់ខ្លួនខ្មែរកម្ពុជាក្រោមថា ដោយសារតែបញ្ហាទាមទារដីស្រែចម្ការ បញ្ហាចេញមកប្រទេសកម្ពុជា ហើយមានទំនាក់ទំនងជាមួយអង្គការ សមាគមខ្មែរកម្ពុជាក្រោមនានានៅកម្ពុជាដើម៕